Zawartość tej strony wymaga nowszej wersji programu Adobe Flash Player.

Pobierz odtwarzacz Adobe Flash

Witamy Państwa w naszym oficjalnym serwisie internetowym
Towarzystwa Miłośników Miasta Piły

Jesteśmy grupą ludzi związanymi emocjonalnie z Piłą, jej historią, dziedzictwem kulturowym, tradycją i współczesnością. Nasze działania są wypełnieniem myśli Stanisława Staszica „Być narodowi użytecznym”. Osoby, którym bliskie są sprawy miasta zapraszamy do współpracy oraz uczestnictwa w realizowanych przez nas przedsięwzięciach.

Siedziba TMMP znajduje się w sercu miasta, przy ul. Spacerowej pod nr 7

Szanowni Członkowie, Drodzy Czytelnicy

Witamy w roku 35. Naszego Towarzystwa. Zapraszamy do regularnego odwiedzania strony. Polecamy lekturę "Kalendarium pilskiego 2017" i "Słownika pilan" , który regularnie uzupełniamy o nowe hasła. Serdecznie dziękujemy Autorom, którzy dotąd współtworzyli z nami ten "pilski słownik biograficzny". Zapraszamy innych badaczy regionu do współpracy w tym zakresie.

Z poważaniem Maria Bochan

Zapraszamy na otwarcie wystawy pt.
110. rocznica remontu pierwszego parowozu w Pile - powstanie zakładu Königliche Lokomitiv werkstatt
(Królewskie Warsztaty Naprawy Lokomotyw).

Spotkajmy się w poniedziałek 23 października 2017 roku, o godzinie 12.00, w Pile przy ulicy Zygmunta Starego, przed wejściem do tunelu dworca kolejowego. Program: 12.00 - otwarcie wystawy, 12.30 - wystąpienia gości, dyskusja i poczęstunek w kawiarni kolejowej.

Materiał pokazowy nt.: Rewitalizacja Zespołu obiektów kolejowych w Pile. Autor: mgr inż. arch. Mateusz Dołęga. Praca dyplomowa. Promotor: dr hab. inż. arch. Krystyna Kirschke prof. nadzw. Wydział Architektury Politechnika Wrocławska. Nagroda główna Konkursu im prof. Jana Zachwatowicza 2016 r. na najlepsze prace dyplomowe studentów szkół wyższych podejmujące problematykę ochrony dziedzictwa kulturowego w roku 2016.

Historia kolei w Pile

PUP „Interlok” spółka z o.o powstała w 1989 roku a pierwszymi właścicielami były ZNTK w Pile oraz przedsiębiorca niemiecki Hermann Schmidtendorf. Po likwidacji ZNTK w Pile Hermann Schmidtendorf przejął udziały ZNTK w Pile a następnie odsprzedawał je różnym udziałowcom, głównie z Europy. Obecnie udział kapitału polskiego wynosi 0,2%. „Interlok” przejął od ZNTK w Pile maszyny, dokumentację a przede wszystkim wieloletnią wiedzę w zakresie naprawy parowozów. Od początku swojego istnienia spółka zajmuje się tylko naprawą muzealnego taboru kolejowego a głownie parowozów oraz ich podzespołów. Parowozy oraz naprawione kotły do parowozów przez „Interlok” użytkowane są w Austrii, Belgii, Niemczech, Szwajcarii, Holandii i Francji oraz oczywiście w Polsce. Praktycznie wszystkie użytkowane obecnie parowozy w Polsce mają kotły naprawione przez Interlok. Interlok jako pierwsza firma w Europie zbudowała i nadal buduje nowe kotły do parowozów według najnowszych przepisów europejskich z uzyskaniem znaczka CE.
Stworzenie „żywego skansenu” w miejsce „martwego muzeum” tzn. prowadzenie działalności „Interloku” w tzw. okrągłej hali byłoby ewenementem w Europie gdyż turyści wchodząc do hali byliby jakby przeniesieni kilkadziesiąt lat wcześniej gdyż „Interlok” używa starych technologii a ponadto Polska miałaby zapewnioną przyszłość w zakresie utrzymania parowozów w ruchu, które wymagają ciągłych napraw. Dlatego w interesie całego kraju jest stworzenie takiego „żywego skansenu”.
Naszym zdaniem najlepsze jest stworzenie produktu turystycznego w oparciu o „żywy skansen” w Pile + kolejka wąskotorowa w Białośliwiu + wyprawa stateczkiem po Noteci i zwiedzania zabytkowych śluz wodnych. Trzydniowa oferta tzw. turystyki przemysłowej.

Königliche Lokomitivwerkstatt (Królewski Warsztat Lokomotywowy).

Ich otwarcie nastąpiło 1 października 1907 r. Budowa kosztowała ponad 6 mln marek. Był to jeden z największych tego typu zakładów w Niemczech. Pracownicy mieli nawet salę gimnastyczną do dyspozycji. Dla nich zbudowano domy mieszkalne przy zachodniej części Bismarckstrasse (Buczka), Johannisstrasse (Świętojańska), Werkstättenstrasse (Warsztatowa) i Schlosserstrasse (Reymonta).
Początki zakładu. Rozwój linii kolejowych budowanych w drugiej połowie XIX w. zadecydował o znaczeniu Piły jako ważnego węzła komunikacyjnego, z którego tory kolejowe wybiegają w siedmiu kierunkach: do Nakła i Bydgoszczy, do Chodzieży i Poznania, do Ujścia i Czarnkowa, do Krzyża i Gorzowa, do Wałcza i Szczecina, do Białogardu i do Słupska przez Szczecinek oraz do Chojnic i Tczewa. Tak liczne drogi kolejowe, krzyżujące się w Pile, stały się przyczyną poważnego ożywienia miasta, w którym w pierwszych latach bieżącego stulecia powstawały różne zakłady przemysłowe współpracujące z rolniczymi i leśnymi obszarami ziem, leżących wzdłuż Noteci. Między innymi w r. 1902 rozpoczęto tu budowę dużego obiektu przemysłowego, przeznaczonego do remontu parowozów.
Dokumenty, na podstawie których można by ustalić ściślejsze daty, uległy zniszczeniu w czasie działań wojennych w r. 1945. Opierając się jednak na danych zawartych w tabliczkach firmowych umieszczonych na kotłach parowych, suwnicach i innych podstawowych urządzeniach fabrycznych, możemy rozróżnić dwa etapy budowy i uruchomienia zakładu: w r. 1906 zostały ustawione dwa kotły parowego oraz suwnice i obrabiarki w jednej połowie hali naprawczo-montażowej, zaś w latach 1909 i 1910 nastąpiły dostawy dalszego wyposażenia, jak trzeciego kotła parowego, suwnic i urządzeń dla drugiej połowy hali, a także zainstalowano urządzenia dźwigowe w budynkach kotlarni i zapałami parowozów. Przypuszczalnie więc naprawa parowozów w kolejowych zakładach naprawczych w Pile została rozpoczęta już w pierwszym etapie, około r. 1906 czyli około 56 lat temu.
Okres po I wojnie światowej. O ile w początkowym okresie zakłady budowane były z myślą o obsłudze większego zaplecza, to później - w okresie między r. 1919 a ,r. 1939 - nastąpiło wyraźne osłabienie ich działalności - potencjał produkcyjny nie całkowicie był wykorzystywany. Brak zainteresowania rozwojem zakładów leżących na pograniczu państwa niemieckiego powodował stopniowe zmniejszanie zatrudnionej tu załogi, której liczba wynosiła około 1500 osób. Na przykład w r. 1928 jednorazową redukcją objęto około 500 robotników.
Zakłady nie miały własnej odlewni żeliwa i brązu, a zbyt mała kotlarnia i słabe wyposażenie kuźni ograniczały ilość i zakres wykonywanych remontów. Dokonywano tu jedynie lżejszych napraw parowozów towarowych i tendrzaków w oparciu o dostawy kompletnych części zamiennych, dostarczanych z innych zakładów. Także kotły parowozowe, wymagające większego zakresu robót naprawczych, przesyłano do dużych zakładów kolejowych w Stargardzie koło Szczecina, gdzie je naprawiano, a następnie odsyłano do Piły w celu zamontowania na podwoziach parowozów.
W okresie poprzedzającym drugą wojnę światową zostały dokonane pewne uzupełnienia wyposażenia technicznego zakładu, na co wskazują daty umieszczone na tabliczkach firmowych centralnej wytwornicy acetylenowej (r. 1934) i generatora gazu czadnicowego (r. 1935).
Dopiero okres drugiej wojny światowej spowodował w latach 1939 - 1944 znaczne zwiększenie pracy i wzrost załogi do około 2000 ludzi, a przejściowo i więcej, z czego znaczną część stanowili robotnicy przymusowi, osiedlani w blaszanych i drewnianych barakach ustawionych na ogrodzonym terenie zakładu oraz w jego pobliżu.
Do roku 1945 zakłady należały, do niemieckich kolei państwowych i nosiły nazwę: Reichsbahn Ausbesserungswerk (w skrócie RAW).
Gdy w styczniu 1945 r. natarcie wojsk radzieckich zbliżyło się do Piły, zakłady otoczono stanowiskami bojowymi, okopami i schronami urządzonymi wokół kolejowego dworca towarowego i zakładów naprawczych. Rezultatem trzytygodniowych walk było zdobycie miasta przez wojska radzieckie w dniu 14 lutego 1945 r. wystawa_1

KOLEJOWE SCHNEIDEMÜHL

Pierwsze połączenie kolejowe Piła otrzymała w dniu 27 lipca 1851 roku. Oddano wówczas do eksploatacji trasę kolejową Krzyż - Piła - Bydgoszcz wraz z mostem kolejowym przez Gwdę. Budowę tej linii rozpoczęto w roku 1848. W roku 1852 przedłużono ją do Tczewa, a w 1857- do Frankfurtu nad Odrą, gdzie połączono ją z odcinkiem torów biegnących do Berlina. Linia ta, początkowo jednotorowa, stanowiła część wielkiej magistrali kolejowej, tzw. Królewsko - Pruskiej Kolei Wschodniej, która w roku 1867 połączyła Berlin z Królewcem. W styczniu 1871 roku uruchomiono linię kolejową Piła - Złotów, przedłużając ją następnie do Chojnic. W maju 1879 roku oddano do eksploatacji trasę Poznań - Piła - Szczecinek, a w listopadzie 1881 roku: linię Piła - Wałcz. W ciągu 20 lat Piła stała się więc jednym z największych węzłów kolejowych we wschodniej części Niemiec. Węzeł ten miał jednocześnie olbrzymie znaczenie militarno - strategiczne. Na stacji kolejowej w Pile zaznaczył się systematyczny wzrost ruchu osobowego i przewozu towarów. W roku 1913 wyjechało stąd 575 tys. osób (w Wielkopolsce więcej pasażerów wyjechało wówczas tylko z Poznania i Bydgoszczy). Podróżni wyruszający z Piły korzystali z dobrze wyposażonego dworca klasy Ia. W roku 1884 w budynku stacyjnym mieściły się: 3 poczekalnie (o pow. 355 m. kw.), biura stacyjne z telegrafem, 3 pokoje dla poczty oraz 2 mieszkania służbowe. Na dworcu znajdowały się także 2 stacje pomp, dźwig oraz budynek ekspedycji towarowej z magazynem i krytą rampą. Na terenie dworca oraz przy budowie linii kolejowych i ich eksploatacji znalazło zatrudnienie wielu pracowników fizycznych i umysłowych. W roku 1884 na dworcu zatrudnionych było m.in. 57 robotników stacyjnych, 27 zwrotniczych i ich pomocników oraz kilkudziesięciu robotników magazynowych, stróży i innych. Miejscem pracy zarobkowej dla jeszcze większej grupy robotników stały się zakłady naprawcze taboru kolejowego, będące także własnością Reichsbahn Ausbesserungswerk.

Dworzec, strona wschodnia - 1903 rok.

W latach 1870-1874 zbudowano okrągłą lokomotywownię, w przeszłości zwaną parowozownią. Była ona konstrukcją wzorcową dla późniejszych okrągłych parowozowni zbudowanych m. in. w Hamburgu, Magdeburgu i Altonie. Jak wykazały badania Biura Studiów i Dokumentacji Zabytków Techniki we Wrocławiu, jest ona jedyną ocalałą i najstarszą w Europie. Ze względu na jej walory historyczno-techniczne została wpisana w rejestr zabytków województwa wielkopolskiego, mimo to niszczeje. Wracając do zakładów naprawczych przy ulicy Warsztatowej, zostały one zbudowane w 1902 roku. Naprawę parowozów rozpoczęto przypuszczalnie w roku 1906. Po dalszej rozbudowie zakładów w latach 1909-1910, w szczytowym okresie swego rozwoju zatrudniały one około 2 tysiące osób. W okresie hitlerowskim próbowano podnieść znaczenie Piły jako węzła komunikacyjnego. Zabiegi te jednak nie przyniosły większych rezultatów. Nadal nie było większego ruchu granicznego na liniach kolejowych Piła - Chodzież i Piła - Czarnków. Przez Piłę podążały natomiast liczne ekspresy w kierunku Chojnic i dalej do Gdańska oraz do Królewca, a także do Bydgoszczy i dalej do Olsztyna, oraz w przeciwnym kierunku - do Berlina. Przejeżdżały też na tych liniach tranzytem pociągi towarowe. Pasażerowie udający się z Piły do Polski korzystali z pociągów osobowych kursujących na trasie Piła - Bydgoszcz. Skład ich był polski, a odprawa celna pasażerów odbywała się na dworcu w Pile. Np. mieszkańcy Wschowy udający się w celu załatwienia swych spraw urzędowych do Piły musieli przejechać drogą okrężną 343 km, tracąc na to 13 godzin. Usprawnienie komunikacji w obrębie prowincji Grenzmark Posen - Westpreussen nastąpiło dopiero po roku 1928, kiedy to Komisja Komunikacyjna Reichstagu podjęła ustawę o rozbudowie na tym terenie sieci dróg żelaznych i bitych. Decydowały tu jednak względy wyłącznie strategiczne. W czasach 2 wojny światowej na terenie zakładów naprawczych taboru kolejowego utworzono obóz pracy. Robotnicy pracowali przy budowie i naprawie torów kolejowych. W czasie walk o wyzwolenie miasta, na stacji kursował niemiecki pociąg pancerny, a sama stacja i okolice stacji były silnie bronione.

Krystian Szczelczyk

Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pile powstały w 1952 roku na bazie istniejących tu od początku XX wieku niemieckich warsztatów kolejowych. Wyzwolenie Piły w dniu 14 lutego 1945 roku otworzyło nowy etap w dziejach zakładu. Warsztaty kolejowe w Pile w czasie działań wojennych zostały zniszczone w 80 procentach. Niemcy wycofując się z miasta dokonywali celowych zniszczeń na terenie warsztatów. Zniszczeniu uległy budynki armaturowni, stolarni, wieża ciśnień, kuźnia, kotlarnia i inne. Hala naprawczo-montażowa i zapalarnia parowozów były zdewastowane. Już 18 lutego 1945 roku za zgodą wojskowych władz radzieckich przyjechała z Bydgoszczy do Piły pierwsza ekipa kolejarzy polskich celem przejęcia, odbudowy i uruchomienia warsztatów naprawy parowozów. Grupie tej przewodniczył inż. Józef Kwapiszewski wyznaczony na naczelnika tworzonych warsztatów. W dniu 24 lutego 1945 roku Ministerstwo Komunikacji wydało decyzję o przystąpieniu do odbudowy i uruchomienia Warsztatów Naprawy Parowozów w Pile. Dnia 19 marca 1945 roku Polskie Koleje Państwowe oficjalnie przejęły zakład i nadano mu urzędową nazwę Warsztaty Główne I kl. PKP w Pile. W dniu 1 czerwca 1945 roku wstawiono do naprawy średniej pierwszy parowóz, a zakład liczył 100 pracowników. W dniu 18 lipca 1946 roku oddano do eksploatacji setny parowóz. Z tej okazji zorganizowano uroczystość z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Komunikacji, na którą przybyli naczelnicy wydziałów mechanicznych oraz naczelnicy warsztatów naprawczych taboru kolejowego z całej Polski. Okres odbudowy warsztatów zakończono w 1949 roku. Od roku 1950 w okresie realizacji planu sześcioletniego nastąpiła dalsza rozbudowa i rozwój zakładu (rozbudowa kotlarni, przebudowa obiektów socjalno-sanitarnych, budowa odlewni żeliwa i brązu). W sierpniu 1950 roku zmieniono nazwę zakładu na Warsztaty Mechaniczne nr 14 w Pile podległe bezpośrednio Dyrekcji Generalnej Kolei Państwowych, a od stycznia 1951 roku, zakład został przemianowany na Zakłady Naprawcze Parowozów PKP nr 14 w Pile, gdzie zmieniono strukturę, a już za rok, w styczniu 1952 roku zakład wyłączono z przedsiębiorstwa PKP i przekształcono w odrębne przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego "PIŁA" w Pile.wystawa2

W latach następnych były kolejne reorganizacje i kolejne zmiany podległości zakładu pilskiego, a z tym wiązały się zmiany nazewnictwa. W 1982 roku w ramach kolejnej reorganizacji gospodarki narodowej, a także PKP, zakłady ponownie weszły w skład przedsiębiorstwa PKP pod nazwą PKP Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pile im. I Armii Wojska Polskiego. I znowu po kilku latach 1 lipca 1991 roku zarządzeniem nr 71 i 83 ministra transportu zakład został wydzielony z PKP i przekształcony w samodzielne przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pile. Na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych zapoczątkowana została modernizacja kolei polegająca na wprowadzaniu trakcji elektrycznej i spalinowej. W związku z tym nastąpiła likwidacja napraw parowozów parowych i przygotowanie się do napraw lokomotyw spalinowych średniej mocy. W roku 1976 przyjęto w ZNTK w Pile do naprawy pierwsze lokomotywy spalinowe. Zakład od początku był zmuszony do korzystania z pomocy ZNTK Poznań i Nowy Sącz, gdzie w ramach kooperacji dokonywano napraw agregatów prądotwórczych. Mimo występujących trudności organizacyjnych i materiałowych ilość naprawianych lokomotyw stale wzrastała i w roku 1979 osiągnęła 169 sztuk. Dalszy wzrost napraw lokomotyw spalinowych mógłby nastąpić tylko w wyniku realizacji opracowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego pt. "Adaptacja ZNTK Piła dla napraw lokomotyw spalinowych". Realizacja tego programu ze względu na ograniczenia centralne w zakresie inwestycji budowlanych znacznie opóźniła rozpoczęcie realizacji planu adaptacyjnego, miało to związek z ogólną sytuacją ekonomiczną kraju. Wprowadzenie gospodarki rynkowej, a zwłaszcza zmniejszenie zamówień przez PKP na naprawę taboru miały wpływ na wstrzymanie dalszej modernizacji oraz na pogorszenie się sytuacji gospodarczej w ZNTK w Pile. Przełom lat 1994-1995 to początek trudności produkcyjnych i finansowych przedsiębiorstwa, prowadzących w konsekwencji, pomimo podjęcia w następnych latach działań restrukturyzacyjnych do jego likwidacji.

W ramach wchodzących przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w dniu 26 stycznia 1995 roku na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 1994 roku o Narodowych Funduszach Inwestycyjnych; ZNTK w Pile zostają przekształcone aktem notarialnym Repert A nr 908/95 w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 28 kwietnia 1995 roku zakończyła się działalność gospodarcza ZNTK w Pile (wpis do rejestru handlowego Dział B nr 1077), a rozpoczęła działalność jako Spółka Skarbu Państwa pod nazwą Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Pile S.A.

[Na podstawie wstępu do inwentarza, oprac. W. Nowak, Piła, 1999]

 

Z poważaniem Maria Bochan

 

Zmarł Zygmunt Selwat

Ze smutkiem zawiadamiamy, że 12 października 2017 roku o godz. 12.00 na cmentarzu komunalnym w Pile odbędzie się pogrzeb Ś.P. Zygmunta Selwata.

W imieniu Zarządu TMMP
Z poważaniem Maria Bochan

selwatPan Zygmunt Selwat powszechnie znany jako Pan Wypig, prowadził przez 60 lat Wytwórnię Pieczatek Gumowych. Cieszył się wielkim zaufaniem zleceniodawców. Wyroby jego firmy charakteryzowały się estetyką, niezwykłą starannością i profesjonalizmem.
Jako animator kultury był osobą niezwykle zasłużoną dla kultury filmowej Piły i północnej Wielkopolski. Powszechnie znane są jego dokonania jako reżysera i operatora amatorskiego ruchu filmowego. Należał do założycieli Amatorskiego Klubu Filmowego AKF „Rondo” w Pilskim Domu Kultury i najaktywniejszych członków w pierwszym okresie jego istnienia w latach 1963-1967. Był współtwórcą wielu sukcesów klubu. Jako reżyser zapisał się w pamięci pilan jako autor „Pilskich Kronik Filmowych” oraz filmów, spośród których na szczególną uwagę zasługują dwa tytuły „Przywrócona życiu” i „Nie dotykaj”. . Był w 1966 roku w gronie filmowców, inicjatorów i organizatorów, kontynuowanego w latach następnych, I Ogólnopolskiego Przegląd Filmów Amatorskich o Ziemiach Zachodnich i Północnych.
Od 2011 roku należał do Towarzystwa Miłośników Miasta Piły. W 2014 roku, w trosce o zachowanie dziedzictwa kulturowego miasta Piły, przekazał do zbiorów Towarzystwa, niezwykle cenny dar, księgi inwentarzowe firmy Wypig, z lat 1956 – 1990.
W latach 2010 – 2011 udostępnił swoje archiwum filmowe, dzięki temu odrestaurowane „Pilskie Kroniki Filmowe” i filmy będące dokumentem lat sześćdziesiątych miasta Piły i regionu, pokazane zostały społeczności lokalnej przez Telewizję Asta w 8. odcinkowym cyklu pt. „Dawnych Wspomnień Czar”. Ta swoista filmowa historia Piły spotkała się z wielkim zainteresowaniem mieszkańców.
Jego praca zawodowa i amatorska działalność filmowa nagrodzona została wieloma dyplomami i wyróżnieniami wojewódzkimi i ogólnopolskimi. W 2016 roku uhonorowany został przez Prezydenta RP, Srebrnym Krzyżem Zasługi.

 

04.10.2017

Zaproszenia

W imieniu Zarządu TMMP i organizatorów przedsięwzięć zapraszam na :

- odsłonięcie ławeczki Staszica - 9 października 2017, 14.30 , pl.Konstytucji 3 Maja

- otwarcie wystawy "Generał Tadeusz Kościuszko.1746-1817. Kolekcja znaczków pocztowych Romana Wikieła" - 12 października 2017, 18.00, Muzeum Stanisława Staszica, Browarna 18

- spacerek po mieście " Spacerkiem po Starych Koszycach" - 14 października 2017, 11. 15, przystanek autobusowy "2" LOK, przewodnik Maciej Usurski.

Z poważaniem Maria Bochan

27.09.2017

Kolejny dar

W dniach 24 – 28 sierpnia 2017 roku, czteroosobowa grupa w składzie : Maria Bochan, Jacek Stróżyński, Jan Szwedziński, Maciej Usurski reprezentująca Zarząd TMMP przebywała na zaproszenie Heimatkreis Schneidemühl e. V. w Cuxhaven i uczestniczyła w 35 spotkaniu dawnych mieszkańców naszego miasta, członków tego stowarzyszenia. Należy także zauważyć, że rok 2017 jest rokiem 60. rocznicy przyjęcia przez miasto Cuxhaven patronatu nad byłymi mieszkańcami Schneidemühl.

Podczas wizyty uczestniczyliśmy w posiedzeniu Zarządu Stowarzyszenia, podczas którego dyskutowano o zamierzeniach Heimatkreis, kształcie i zasadach redagowania dwumiesięcznika „Schneidemühler Heimatbrief”, oraz o Izbie Muzealnej i dalszych jej losach. Byliśmy na cmentarzu Brockeswalde i wspomnieliśmy w modlitwie mieszkańców Schneidemühl , poległych i zaginionych w latach drugiej wojny światowej. Przedmiotem naszego pobytu było również przedstawienie rezultatów naszych wzajemnych kontaktów, w latach 1996-2017. Każdy z członków delegacji zajmował się także poznawaniem zasobów Izby Muzealnej, oraz poszukiwaniem źródeł i piśmiennictwa na tematy, które są przedmiotem jego badań.

Efektem naszego wyjazdu, jest kolejny dar do zbiorów TMMP, obejmujący 21 . roczników miesięcznika „ Deutsch Krone und Schneidemühler Heimatbrief” z lat 1960 – 1965, 1976 – 1979, 1990- 2000. Czasopismo to, zgodnie ze złożonym przez nas zobowiązaniem będziemy sukcesywnie digitalizować i umieszczać na stronie internetowej Heimatkreis Schneidemühl e. V.

Za ten bezcenny dar dla TMMP, a przede wszystkim dla poszukujących źródeł do dziejów naszego miasta wyrazy podziękowania kierujemy do Rosemarie Pohl, Horsta Valdicka, Manfreda Dosdalla i Johannesa Schreibera.

Pobyt w Cuxhaven był także okazją to poznania pięknego miasta, uczestniczenia w wydarzeniach kulturalnych oraz spotkania z przedstawicielami władz miasta Cuxhaven, Marią Gonzales Abal odpowiedzialną za współpracę z Piłą, oraz burmistrzami Ingo Grahmannem i Albrechtem Hartenem. Szczególnie wzruszające było spotkanie z Albrechtem Hartenem, który 24 maja 1996 podpisał w Pile pakt partnerski między naszymi miastami, oraz namówił nas wówczas do nawiązania „trudnej” współpracy z Heimatkreis Schneidemühl e. V.

Z poważaniem Maria Bochan

fot_2fot_1

 

22.07.2017

Kaplica Pamięci

Przedstawiciele Heimatwerk der Katholiken aus der Freien Prälatur Schneidemühl z Fuldy (Wolnej Prałatury Pilskiej ), wśród których byli członkowie Stowarzyszenia Pilan Pochodzenia Niemieckiego w Cuxhaven przebywali w naszym mieście i okolicy, w dniach od 29 czerwca do 5 lipca 2017 roku.

Z członkami Towarzystwa Miłośników Miasta Piły spotkali się przy kawie, w piątek 30 czerwca. Goście wykazali się ogromnym zainteresowaniem celami i przedmiotem działań naszego Towarzystwa. Należy także zauważyć, że z niektórymi z nich było to już nasze kolejne spotkanie.
W programie ich pobytu było wspólne poznawanie miasta pod przewodnictwem Marii Bochan, w dniach 30 czerwca i 1 lipca. Pełni zachwytu podziwiali odrestaurowany dworzec kolejowy i zadbany park miejski. Uznali nasze miasto - nowoczesnym, przestronnym i ukwieconym miejscem, które zachęca do dłuższego w nim pobytu. Interesowali się oświatą, szkolnictwem wyższym i ofertą kulturalną Piły. Udali się także do Leszkowa na cmentarz jeniecki I wojny światowej, aby tam oddać pamięć przedstawicielom wielu narodów spoczywających na tej nekropolii.

Celem pobytu były trzy pilskie świątynie, które były miejscem ich modlitwy. Odwiedzili kościoły : Św. Antoniego, św. Stanisława Kostki i św. Rodziny. Poznali historię ich budowy, wystrój wnętrz i ich symbolikę. Żywo interesowali się bieżącą pracą duszpasterską w tych parafiach i spotkali się z ich proboszczami. Był także czas na chwile modlitwy wspólnej i osobistej w kaplicach adoracji.

Członkowie TMMP zostali zaproszeni 2 lipca do Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu. Najpierw była uroczysta msza św. pod przewodnictwem biskupa seniora diecezji koszalińsko – kołobrzeskiej Pawła Cieślika z udziałem ks. prałata Bernharda Klatta z Marburga i ks. prałata Stanisława Oracza z Piły. Potem, poświęcenie wybudowanej na błoniach otaczających sanktuarium, kaplicy pamięci „ Freien Prälatur Schneidemühl” (Wolnej Prałatury Pilskiej). Kaplica jest wotum dziękczynnym wiernych dawnej Wolnej Prałatury Pilskiej z Fuldy i ma przypominać współczesnym, o przedwojennych katolickich mieszkańcach tych ziem. Ufundowali ją wierni Heimatwerk der Katholiken aus der Freien Prälatur Schneidemühl z Fuldy oraz polscy darczyńcy. Fundacja jest jednoczesnie upamiętnieniem katolickiego kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pile, zburzonego podczas działań wojennych w 1945 roku i nie odbudowanego po wojnie. Zakończeniem uroczystości, którą organizatorzy określili jako znak jedności Kościoła bez granic był koncert organowy, m.in. z utworami Bacha, Mozarta i Schuberta.
W programie był także udział w uroczystych obchodach/1 lipca/ 25.lecia Niemieckiego Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego w Pile, którym kieruje Pan Edwin Kemnitz oraz wizyta w Ratuszu Miejskim/4 lipca/ i spotkanie z Panią Beatą Dudzińską Zastępcą Prezydenta.

kaplica_1kaplica_2

kaplica_3kaplica_4

Maria Bochan/tekst/, Jacek Stróżyński/zdjęcia/

10.01.2017

Biblioteka TMMP

Bibliotekę wydawnictw o Pile i okolicy prowadzimy od 2011 roku. W ubiegłym roku zbiory jej powiększyły się o 11 nabytków i liczyły na koniec grudnia 381 woluminów. Regularnie otrzymywaliśmy również dwumiesięcznik „Schneidemühler Heimatbrief” oraz wychodzący 3 razy w roku „Johannesbote. Rundbriefe des Visitators und des Heimatwerks der Katholiken aus der ehemaligen freien Prälatur Schneidemühl”.

Z poważaniem Maria Bochan