Urodził się 24 lipca 1939 w Jarosławiu, zmarł 11 sierpnia 1998 w Krakowie, pochowany w Pile na placu przed kościołem św. Stanisława Kostki.
Ksiądz, prałat, mgr teologii, cenił prawdę i bezkompromisowo głosił z ambony.
Syn Mieczysława Helona i Zofii Niewińskiej, rodzeństwo : siostra Maria i brat Piotr. Wychowany w rodzinie o tradycjach patriotycznych, m.in. jego stryj cioteczny był jednym z żołnierzy Armii Krajowej.
Od najmłodszych lat był blisko Boga, posługując jako ministrant. Posiadał wrażliwość i uzdolnienia muzyczne, grał na akordeonie i gitarze, a później na organach.
Matura w Technikum Budowlanym o profilu elektrycznym w Jarosławiu w 1957 roku. Następnie z rekomendacji kurii przemyskiej podjął studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Paradyżu. W 1961 po czwartym roku studiów powołany do zasadniczej służby wojskowej. Panujący w wojsku dryl i resocjalizacja nie odwiodły go od postanowienia zostania księdzem. Za postawę w obronie wiary wcielony do karnej kompanii. Pobyt w wojsku umocnił jego wolę zostania duchownym. Wyświęcony 24 lipca 1965 w Szczecinie, w kościele Matki Boskiej Królowej Polski.
Pracował w parafiach, w Kamieniu Pomorskim, Rzepinie, Zielonej Górze. Był moderatorem Domowego Kościoła, m.in. w 1978 r. w Tylmanowej na ziemi tarnowskiej prowadził rekolekcje dla Oazy Rodzin. W latach 1979 – 1984 był proboszczem parafii pw. św. Andrzeja Boboli w Ulimiu niedaleko Gorzowa.
Od 9 września 1984 do 31 lipca 1987 kierował jako proboszcz nowo erygowaną w Gorzowie, na osiedlu Staszica, parafią p.w. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Zgodnie z decyzją ordynariusza w przyszłości nowy kościół tej parafii miał pełnić funkcję katedry. W parafii rozpoczęły działalność zespoły-grupy: Odnowa w Duchu Św., rodzice ministrantów, Żywy Różaniec, Ruch Światło-Życie (oaza rodzin, oaza młodzieżowa, oaza Dzieci Bożych), krąg maryjny, grupa charytatywna, Klub Inteligencji Katolickiej, 3 zespoły instrumentalno–wokalne, 4 schole. Wprowadził pielgrzymowanie na Jasną Górę i nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego. Szczególną troską obejmował ludzi pracy i prześladowanych działaczy „Solidarności”. 2 marca 1986 roku przyjęto prośbę pracowników „Silwany” dotyczącą odprawienia nabożeństwa wynagradzającego za bezbożny akt usunięcia trzech krzyży z ich zakładu. Usunięte krzyże 23 marca 1986 roku podczas nabożeństwa umieszczono w jego świątyni pw. NMP Królowej Polski.
W Pile pracował 11 lat, w latach 1987 – 1998. Dekretem biskupa ordynariusza gorzowskiego Józefa Michalika z dnia 2 sierpnia 1987 r. powierzono mu parafię św. Stanisława Kostki , wydzieloną z parafii św. Antoniego i Świętej Rodziny, erygowaną 24 czerwca 1987 r. Pierwszą pilską Mszę Świętą odprawił 15 sierpnia 1987 roku. Był pierwszym proboszczem parafii, najstarszego kościoła w Pile.
Przyjmując posługę w Pile podkreślił, że „pragnie, by posługa ta była pokorna i pełna miłości, aby dominowało w parafii życie w Jezusie Chrystusie. Swoją posługę pojmuje jako pełnienie woli Bożej w każdych warunkach, podejmowanie bezinteresownych czynów miłości bliźniego, całkowite zawierzenie Maryi, oddanie Jej wszelkich przejawów życia indywidualnego, rodzinnego i parafialno – społecznego przez modlitwę, ofiarę i życie sakramentalne”.
Po objęciu urzędu rozpoczął prace administracyjno – gospodarcze polegające m.in. na remoncie i wyposażeniu salek katechetycznych w wydzielonej części kościoła, przebudowie, remoncie i wyposażeniu plebanii w sprzęt domowy, wymianie pokrycia wieży kościoła, remoncie kotłowni kościoła i nowego nagłośnienia.
W trosce o obsługę katechetyczną uczniów Szkoły Podstawowej Nr 11, na przypisanym parafii osiedlu Jadwiżyn wybudował, w latach 1988-1992, dom katechetyczny przy ul. Śniadeckich. Po podziale parafii w sierpniu 1992 roku, obiekt ten zmienił swoją funkcję i stał się plebanią i kaplicą nowej parafii p.w. Miłosierdzia Bożego.
Ciasnota prowizorycznych salek katechetycznych w kościele św. Stanisława Kostki skłoniła go do ogłoszenia, 8 grudnia 1993 roku, decyzji budowy domu katechetycznego. Pierwsze prace rozpoczęto 8 czerwca 1994 roku. Wprowadzenie w roku szkolnym 1994/1995 lekcji religii do szkół, spowodowało zmianę przeznaczenia budowy na Parafialny Dom Pomocy Społecznej „Caritas” im. Maryi Niepokalanie Poczętej , w którym mogłyby się również spotykać grupy modlitewno – duszpasterskie.
Przy wydatnej pomocy Zakładu Poszukiwań Nafty i Gazu w Pile oraz bardzo wielu małych firm i indywidualnych parafian nowy obiekt poświęcony został 27 maja 1996 roku przez biskupa pomocniczego diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej, ks. Pawła Cieślika. Pieczę nad nim powierzono moderatorowi Grupy Caritas, ks. Leonardowi Zychowi.
Odczuwając stałe dolegliwości zdrowotne, nie ustawał w przedsięwzięciach, które miały na celu stworzenie, jak najlepszych warunków dla życia religijnego parafian. W sierpniu 1996 roku podjął się generalnego remontu i modernizacji kościoła. W ramach tych prac wyłożono m.in. płytkami marmurowymi prezbiterium, zbudowano nowy ołtarz ofiarny, wyłożono płytkami nawy kościelne. Uporządkowano także teren przykościelny. W 1998 roku, w ostatnim roku życia, w oczekiwaniu na przeszczep serca prowadził remont plebanii. W tym wszystkich działaniach, po raz kolejny pomagała mu „Nafta”, dzięki niezwykłej przychylności jej dyrektora, Tadeusza Rzemykowskiego.
Swoją pracę duszpasterską skierował na duszpasterstwo grup. Zainicjował powstanie wielu parafialnych wspólnot, jak Żywy Różaniec, Grupa Charytatywna, Apostolat Maryjny, Odnowa w Duchu Świętym, Oaza Rodzin, Grupa Przyjaciół Paradyża (1989), przekształcona w 1992 roku w Rodzinę Przyjaciół Seminarium Koszalińskiego, Grupa Trzeźwościowa. Przez swoich współpracowników – wikariuszy, animował pracę z młodzieżą (Oaza Młodzieżowa) i ministrantami. Wprowadził modlitwę nabożeństwa fatimskiego.
25 września 1987 r. zorganizował pierwszą parafialną pielgrzymkę autokarową do Częstochowy. Odtąd pielgrzymowanie na Jasną Górę stało się stałym, zwyczajnym sposobem życia w parafii. Rozwinął ruch pielgrzymkowy do Rokitna, Górki Klasztornej, Skrzatusza, na Górę Chełmską w Koszalinie i do Lichenia.
Przewodniczył Duszpasterskiej Radzie Parafialnej, od 8 listopada 1989 r. a od 26 lutego 1992 r. Parafialnemu Zespołowi Synodalnemu. Natomiast, 25 września 1995 r. powołał grupę szafarzy Sakramentu Eucharystii. Radosnymi wydarzeniami w parafii były liczne powołania do kapłaństwa i życia zakonnego. Na jego prośbę , dekretem z 11 marca 1998, ordynariusz biskup Marian Gołębiowski powołał Parafialny Oddział Akcji Katolickiej działający jako stowarzyszenie katolików świeckich.
Uczestniczył w ruchu ekumenicznym. W grudniu 1988 r. nawiązał współpracę z wspólnotą protestancką w Kyrkaherden w Szwecji, która w 1992 ofiarowała kościołowi św. Stanisława Kostki, 10. głosowe organy wartości 30 tys. dolarów, zbudowane w 1950 r. w firmie mistrza Emmanuela Kempera w Lubece.
Od grudnia 1994 r., w czwartą niedzielę miesiąca w godzinach od 16.00 do 18.00 udostępniał salę parafialną na nabożeństwa dla wiernych pilskiego Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego. Użyczał także świątyni na potrzeby protestantów niemieckich, w tym dawnych mieszkańców Piły. Współuczestniczył w koncelebrowanych Mszach św. w intencji pokoju i pojednaniu między narodami niemieckim i polskim.
Organizował zbiórki pieniężne na potrzeby kościoła ze Wschodu. Ideę ekumenizmu przekazywał parafialnej młodzieży oazowej , nakłaniając do spotkań młodych w Taize, Wiedniu i Loretto oraz do udziału w Światowym Dniu Młodzieży w Częstochowie w 1991 r.
Dbał o życie kulturalno-społeczne parafii. Parafianie uczestniczyli w Dniach Kultury Chrześcijańskiej i w Duszpasterstwie Świata Pracy. Organizował liczne odczyty i prelekcje podejmujące chrześcijańskie rozumieniu polityki, naukę społeczną Kościoła i obronę życia poczętego. Zapraszał wiernych na koncerty, spektakle teatralne, filmy i spotkania literackie w dni świąt kościelnych i państwowych. Promował pilskie amatorskie zespoły artystyczne, m.in. „Roztańczone Nutki” , chór „Halka” oraz uczniów Zespołu Szkół Muzycznych.
Zaangażował się bez reszty w życie społeczne miasta. Nawiązał współpracę z Zarządem Regionu NSZZ „Solidarność”, z kolejarzami i pracownikami ZNTK. Przyczynił się do utworzenia duszpasterstwa kolejarzy, przekształconego później w Katolickie Stowarzyszenie Kolejarzy Polskich. Z jego inicjatywy na terenie ZNTK odbyła się pierwsza msza święta. W ostatnich dniach przed jego operacją, w sierpniu 1998, przeniesiono z terenu ZNTK figurkę św. Katarzyny , ustawiając ją na trawniku przy kościele św. Stanisława Kostki.
Współpracował także ze Szkołą Policji i Centrum Szkolenia Służby Czołgowo-Samochodowej. Przez krótki czas, do chwili wybudowania kaplicy dla Parafii Garnizonowej pełnił posługę dla rodzin wojskowych. Ściśle współpracował również ze Związkiem Sybiraków i Szkołą Podstawową Nr 11 na Jadwiżynie, której sztandar szkolny poświęcił osobiście .
Uczestniczył w pracach nad opracowaniem dokumentu „ Strategia Piła 2000 +”. W 1994 roku powołany został przez Mirosławę Rutkowską – Krupka Prezydenta Miasta Piły w skład 13. osobowej Rady Programowej „ Strategiczny Rozwój Miasta Piła 2000 +”. Był w niej przedstawicielem duchowieństwa pilskiego. 28 sierpnia 1995 roku Rada Miejska w Pile uchwałą Nr XVI/137/95 przyjęła zaproponowane przez Radę Programową kierunki rozwoju miasta.
„ W kapłaństwie księdza proboszcza – w opinii ks. Leonarda Zycha dawnego wikarego z parafii św. Stanisława Kostki w Pile – przenikały się funkcje budowniczego w znaczeniu kościoła materialnego, jak i kościoła duchowego .
Dla nas – opowiada ksiądz Leonard Zych – zdumiewającym było to, że dzień rozpoczynał się dla niego zawsze punktualnie. Pół godziny przed mszą poranną, o szóstej, idąc do kościoła zatrzymywał się przy figurze Matki Bożej i modlił się, potem modlił się przy krzyżu, krzyż całował, wchodził do kościoła i zasiadał w konfesjonale. Podobnie było przed mszą wieczorną – odmawiał modlitwę różańcową .
Jako przełożony był wymagający, ale też wymagał wiele od siebie. Był niezwykle obowiązkowy. I dla nas było to szczególnym świadectwem – przyznaje ks. Leonard Zych.
Fascynował się sportem. Najchętniej oglądał mecze piłki nożnej, grał w ping – ponga. Po plebanii krążyła anegdotka, że jeśli któryś z wikariuszy wygra z proboszczem, to będzie musiał… opuścić parafię.
Lubił jeździć nad morze. Wracał też wielokrotnie do rodzinnego Jarosławia na Podkarpaciu.
Od lat chorował na serce. Miał dwa zawały, powiększała się też niewydolność serca. Jedynym sposobem na przeżycie według diagnozy lekarzy była transplantacja serca.
Na początku sierpnia 1998 przeszedł transplantację serca w Zespole Klinicznym Kardiologii im. Jana Pawła II w Krakowie. Przeszczep został jednak odrzucony. Zmarł 11 sierpnia 1998 roku o trzeciej nad ranem. Miał 59 lat.
Spoczął na dziedzińcu kościoła św. Stanisława Kostki w Pile, którego był przez 11 lat pierwszym proboszczem. Na nagrobek dla swojego księdza proboszcza spontanicznie złożyli się parafianie. Uroczysty pogrzeb z udziałem wielu pilan odbył się 14 sierpnia 1998, w południe. Mszy świętej w jego intencji przewodniczył ksiądz biskup, ordynariusz Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej Marian Gołębiewski. Asystę pełniła kompania honorowa Szkoły Policji, przedstawiciele kolejarzy i „Nafty”.
W pamięci pilan pozostał jako człowiek wymagający i niezwykle życzliwy . Był bezkompromisowy w przestrzeganiu zasad wiary, co nie wszystkim odpowiadało. Umiał jednak zjednywać ich do swoich przedsięwzięć, o czym świadczą efekty materialne i duchowe, które pozostawił.
25 marca 1992 r. w Święto Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny otrzymał tytuł Prałata – Kapelana Jego Świętobliwości. Nominację wręczył mu ks. biskup Ignacy Jeż. Tytuł przyznany został przez Stolicę Apostolską na wniosek biskupa diecezjalnego w uznaniu dla jego pracy i zasług dla kościoła lokalnego.
Był w 2000 roku laureatem plebiscytu Tygodnika Nowego i Towarzystwa Miłośników Miasta Piły „Pilanin XX wieku”.
Bibliografia:
Źródła
Kronika Parafii św. Stanisława Kostki. T.1; Schematyzm diecezji zielonogórsko-gorzowskiej ; Schematyzm diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.
Opracowania
Dziesięciolecie parafii pw. św. Stanisława Kostki w Pile : 1987-1997/Alicja Kabarowska. – Piła : Parafia pw. św. Stanisława Kostki, 1997. -72 s.; Ostatnia droga ks. Kazimierza Helona// Gazeta Poznańska. – 1998, nr 191; Pogrzeb proboszcza// Głos Wielkopolski. – 1998, nr 191 :17 sierpnia ; Światła nadziei : budowniczy kościoła i dusz/Zuzanna Przeworska//Gość Niedzielny. – 1998, nr 45, s. 23 : portr.; Ks. prałat Kazimierz Helon// Tygodnik Nowy. – 2000, nr 46, s. XIII; Dwadzieścia pięć lat Parafii pw. św. Stanisława Kostki w Pile : Diecezja Koszalińsko – Kołobrzeska.- Piła : Parafia pw. św. Stanisława Kostki, 2012, s. 19 – 28, 67, 94 – 99, 113 – 115; Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Gorzowie//www.nmpkp.pl
Opracował Jacek Stróżyński