Ksiądz katolicki, salezjanin, doktor teologii, proboszcz parafii rzymskokatolickiej pw. Świętej Rodziny w Pile, dziekan dekanatu pilskiego, nieformalny kapelan pilskiej „Solidarności”, Honorowy Obywatel Miasta Piły, 2007 r.
Urodził się 7 listopada 1933r., w rodzinie rolniczej w Przyborowie k. Brzeska w obecnym województwie małopolskim jako syn Władysława i Anny z domu Kotas. Miał ośmioro rodzeństwa. Jeden z braci, Jan(1941-2022) też był duchownym katolickim, doktorem teologii pastoralnej, biskupem pomocniczym w Tarnowie (1991-2003), a następnie ordynariuszem diecezji elbląskiej (2003-2014).
Zmarł w Szczecinie 5 sierpnia 2022r., pochowany cztery dni później w kwaterze salezjańskiej na Cmentarzu Centralnym.
W 1948r. wstąpił do Małego Seminarium Duchownego( św. Franciszka Salezego) księży Salezjanów w Lądzie n. Wartą. Tam ukończył gimnazjum i prenowicjat. Roczny nowicjat odbył w Czerwieńsku n. Wisłą przy kościele Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. W latach 1952-1954 studiował filozofię w Seminarium Salezjańskim w Kutnie. W kolejnych latach przebywał na asystencji w parafiach Łodzi i Aleksandrowa Kujawskiego. Zakonne śluby wieczyste złożyłw Lądzie,6 sierpnia 1956r. W latach 1956-1960 odbywał studia teologiczne w Lądzie. Z rąk włocławskiego biskupa ordynariusza Antoniego Pawłowskiego, 29 czerwca 1960 r., odebrał święcenia prezbiteriatu. Wówczas podjął studia na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które ukończył ze stopniem magistra w 1963 r., a jego pracę dyplomową Rada Wydziału wyróżniła nagrodą. Był uczniem i wychowankiem profesora Czesława Strzeszewskiego. Następnie na podstawie rozprawy,pt. „Funkcja społeczna rodziny w zakresie wychowania” obronił tamże doktorat w 1966 r. (brat, ks. Jan też pisał doktorat o społecznej roli rodziny). Przez dwa lata, 1966 -1967 prowadził wykłady zlecone na KUL.Równocześnie w 1966r. został dyrektorem wspólnoty salezjańskiej w Głoskowie z zadaniem zorganizowania domu studenckiego dla współbraci pobierających nauki w Instytucie Prymasowskim w Warszawie. W 1970r. powierzono mu podobne stanowisko w Lądzie.W latach 1968-1997 wykładał katolicką naukę społecznąw Seminarium w Lądzie.
Był głównym współautorem wydawnictwa „75 lat działalności Salezjanów w Polsce: księga pamiątkowa” opublikowanego nakładem Towarzystwa Salezjańskiego w 1975r., oraz pracy zbiorowej „Znaczenie wychowania w rodzinie w rozwoju dziecka” wydanej w 1977r.
Przez dwa lata(1976-1978) kierował jako inspektor Prowincją św. Stanisława Kostki w Warszawie. Siedziba Inspektorii drugiej prowincji zakonu– św. Wojciecha, od momentu jej powołania w 1979r.mieści się w Pile. Towarzystwo Salezjańskie założone przez księdza Jana Bosko we Włoszech (Turyn)w 1859r., liczące obecnie około 14 000 duchownych na całym świecie, ukierunkowane jest na opiekę oraz wychowanie dzieci i młodzieży. W Pile zawiaduje dwiema parafiami, prowadzi przedszkole, szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące. Swoją placówkę mają też tutaj Siostry Salezjanki.
Ksiądz Styrna przybył do Piły w lipcu 1979r.Został dyrektorem wspólnoty i proboszczem parafii pw. Świętej Rodziny. Od 1980r. był także dziekanem dekanatu pilskiego.Posługę w naszym mieście zakończył 30 czerwca 1988r.
Przeniesiony do parafii pw. św. Jana Bosko w Szczecinie,pełnił tam do1994 roku funkcję wikariusza. W latach 1994-1997 pracował w parafii pw. św. Marka w Bydgoszczy, a w latach 1997-2000 zajmował stanowisko dyrektora wspólnoty salezjańskiej i proboszcza w parafii pw. Świętej Rodziny w Słupsku. Powróciwszy do Szczecina, do parafii Jana Bosko, podobnie jak wcześniej w Pile, był opiekunem wspólnot Odnowy w Duchu Świętym i kuratorem Wspólnoty Sióstr Uczennic Krzyża.
Decyzją 202 Konferencji Episkopatu Polski z października 1984r. został powołany na członka Komisji ds. Spraw Duszpasterstwa Ludzi Pracy.
Trzykrotnie uczestniczył w Kapitule Generalnej Towarzystwa Salezjańskiego w Rzymie. Sprawował funkcję Moderatora kapituły inspektorialnej w Lądzie oraz przez wiele lat radcy inspektorialnego.
Gdy obejmował funkcję proboszcza św. Rodziny, parafia liczyła 33 000 osób i zatrudniała 11 kapłanów.Od początku ks. Styrna zabiegał o utworzenie w Pile, Klubu Inteligencji Katolickiej. Kierował zespołem roboczym do spraw jego powołania. Pomimo wstępnych obiekcji przełożonych salezjańskich oraz oczywiście władz administracyjnych, 29 lipca 1981r. udało się zainicjować działanie Klubu. Zrzeszał 84 członków. Został zarejestrowany w Urzędzie Wojewódzkim w Pile. W październiku 1981 r., wybrał na prezesa zarządu ekonomistę, magistra Zdzisława Nowickiego. Po krótkim okresie aktywności, w grudniu 1981r., organizacja została w nowej sytuacji politycznej zawieszona. Jednak w latach 1984-1989 zakamuflowanymi wysiłkami Klubu odbywały się w Domu Katechetycznym Tygodnie Społeczne(jesienią) oraz Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej(wiosną). Klub kontynuował teraz działalność jako sekcja kulturalna Stowarzyszenia Współpracowników Salezjańskich. Sprowadzano prelegentów z całego kraju, z różnych ośrodków niezależnej myśli, twórców kultury, często opozycjonistów. Omawiano kwestie ekonomiczne, socjologiczne, etyczne oraz projekty reform ustrojowych. Poruszano takie zagadnienia z zakresu praworządności, prawa, państwa i polityki w kontekście nauczania społecznego Kościoła. Celem ks. Styrny było ożywienie i pogłębienie na pilskim terenie, wrażliwości moralnej i społecznej.
Organy bezpieczeństwa starały się różnymi metodami utrudniać tę działalność. W drodze do Piły niejednokrotnie zatrzymywano wykładowców( m.in. : ks. Henryka Jankowskiego, ks. Tadeusza Isakowicza-Zalewskiego i Lecha Wałęsę), a kolegia ds. wykroczeń karały zarówno proboszcza. jak i referentów.
W tej sytuacji, w oparciu o struktury i doświadczenia Klubu założył parafialne duszpasterstwo dla nauczycieli i wychowawców.
W 1980r. proboszcz Styrna został nieformalnym kapelanem pilskiej „Solidarności”. Uczestniczył w maju 1981r., jako gość honorowy w I Wojewódzkim Zjeździe Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku „S” Województwa Pilskiego. W 1981 r. organizował uroczystości poświęcenia sztandarów pilskich komisji zakładowych „Solidarności” i krzyży dla zakładów pracy.
Po wprowadzeniu 13 grudnia 1981r., na terenie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej stanu wojennego, ukrywał na plebanii Świętej Rodziny, zagrożonych aresztowaniem aktywistów związkowych oraz wystąpił w obronie internowanych. Odwiedził wraz księżmi Zbigniewem Łepko i Stanisławem Salamonowiczem, już w lutym 1982r., ośrodek odosobnienia w Gębarzewie (5 km od Gniezna), gdzie przetrzymywano grupę działaczy pilskiego regionu. Duchowni spędzili tam dziewięć godzin, spowiadając, odprawiając mszę, udzielając komunii św. oraz przekazując informacje od rodzin i znajomych.
Współtworzył potem i aktywnie pracował jako przewodniczący,w Diecezjalnym Komitecie Pomocy Internowanym/Represjonowanym. W rocznice ważnych świąt narodowych organizował podniosłe msze w intencji Ojczyzny oraz za prześladowanych robotników i opozycjonistów. Prowadził piesze pielgrzymki ogólne i stanowe do sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Skrzatuszu. Dbał o ich odpowiednią formację przygotowawczą, patriotyczną oprawę, obecność flag i symboli narodowych. Był entuzjastą ruchu peregrynacyjnego, który stanowił emanację i tworzywo wewnętrznej wolności. Pierwsza pilska grupa dołączyła do pielgrzymki koszalińsko-kołobrzeskiej, 2 sierpnia 1983r.
Za swoją działalność był nękany przez Służbę Bezpieczeństwa, karany trzykrotnie finansowo przez kolegia ds. wykroczeń, wzywany na komendę Milicji Obywatelskiej. Odmawiano mu paszportu na służbowe wyjazdy do Watykanu. Poddawany był systematycznej inwigilacji, obserwowany w domu zakonnym również przez agenturę wewnętrzną. W latach 1983-1988 był rozpracowywany w ramach operacji pod kryptonimem „Społecznik”. Nigdy się na to publicznie nie skarżył, ani nie rozpamiętywał. Miał poczucie Siły Ducha, honor i surowe zasady moralne.
Ciekawa i mniej znana jest działalność księdza, także jako nieformalnego duszpasterza pilskich elit nomenklaturowych, zarówno cywilnych jak i mundurowych. Odpowiednio przygotowane osoby pod jego kierunkiem prowadziły konspiracyjną katechezę dzieci i młodzieży prominentnych funkcjonariuszy partyjnych i wojskowych wyższego szczebla(na ich życzenie), na poziomie podstawowej wiedzy religijnej, w związku z zamiarem przyjęcia w Kościele sakramentu pierwszej komunii świętej lub zawarcia małżeństwa. Zacne, czynne zawodowo panie( m.in. Janina Początek, Krystyna Kicińska-księgowe, Helena Dyło -nauczycielka), gościły w swoich domach „na przysłowiowej herbatce” młodych ludzi, niby luźno zainteresowanych historiami biblijnymi albo ewangelią.
Osobiście przywoziłem i odwoziłem późnym wieczorem),księdza Styrnę, swoim Fiatem 126p, na przygotowane przez ciotkę Janinę smakowite kolacje, którychmenu było dobierane stosownie do powagi gości. Ksiądz Stanisław nie miał wielkich wymagań, jadał skromnie i w ogóle był człowiekiem bardzo skromnym, powściągliwym i zdystansowanym w obejściu.
W czasie jednej z kolacji, za zamkniętymi drzwiami rozmawiał z obecnym równocześnie, dyrektorem jednej z największych państwowych firm w Pile, wysokiej rangi członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. To „dyrektor” zabiegał o spotkanie.
Regularnie organizował pomoc materialną dla potrzebujących, których w okresie niedoborów zaopatrzeniowych w okresie stanu wojennego i transformacji ustrojowej było wielu (pamiętne puste półki w sklepach). Przyjął regułę, aby dystrybucja żywnościowych i odzieżowych darów oraz leków odbywała się poza kościołem w 40 dekanalnych punktach rozdawnictwa. Taka organizacja usprawniała przekazywanie pomocy i wykluczała ewentualne zarzuty o nadużycia. Okazał się także ks. Styrna niezwykle progresywny, zwracając uwagę już wtedy, na konieczność bezglutenowej diety dla coraz liczniejszej populacji dotkniętych celiakią. Sprowadzał m.in. z Republiki Federalnej Niemiec specjalne odżywki dla takich dzieci.
Założył przy parafii także wspólnotę Stowarzyszenie Współpracowników (Pomocników) Salezjańskich. To grono świeckich, ale z jego wydatnym udziałem wydawało, względnie regularnie „Biuletyn Informacyjny SWS”, zawierający aktualności z życia religijnego w Pile i na terenie Inspektorii. Zamieszczano w nim, m.in. refleksje duchowe i komentarze dotyczące spraw oświaty i wychowania młodzieży.
Sam publikował artykuły w miejscowej niezależnej prasie związkowej : „W naszej szkole” i „ Solidarność Pilska”. Pisał podobnie, jak w większości wydanych przezeń książek ozagadnieniach społecznych i funkcji rodziny. Także podczas pobytu w Pile, wspólnie z Inspektorem księdzem Henrykiem Jacenciukiem, nadzorował w latach 1980-1985 budowę Domu Katechetycznego i Inspektorialnego.
Przeprowadził też skuteczną akcję społecznego poparcia na rzecz uwzględnienia lokalizacji kaplicy szpitalnej w nowo budowanym szpitalu wojewódzkim im. Stanisława Staszica w Pile. Placówka została oddana do użytku w 1988r., kilka miesięcy później jej uroczystego poświęcenia dokonał ordynariusz gorzowski, ksiądz biskup Józef Michalik.
Był pomysłodawcą założenia w Pile,Instytutu Wyższej Kultury Religijnej im. Jana XXIII Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przygotowujących osoby starające się pogłębić swoją wiedzę religijną i gotowe do pracy katechetycznej.
Z jego inicjatywy i z jego moderującym udziałem w prywatnych mieszkaniach zaufanych przedstawicieli inteligencji, w formie spotkań towarzyskich odbywały się konwersatoria teologiczne, nieformalnego Kręgu Biblijnego. Angażował się także w działalność Ruchu Odnowy- Charyzmatycznej, organizującego comiesięczne nabożeństwa o uzdrowienie chorych.
Wrażliwy na kwestie ochrony środowiska naturalnego, popierał obywatelskie protesty przeciwko hałasowi, który w latach osiemdziesiątych generowały samoloty myśliwsko-bombowe Su 22, startujące z pilskiego lotniska i latające nad miastem w ramach ćwiczeń. Podobnie kontestował plany lokalizacji w pobliskim Klempiczu k. Lubasza elektrowni jądrowej w oparciu o zawodne technologie radzieckie, które w kwietniu 1986r. przyczyniły się do katastrofy w Czarnobylu.
W 1988r. wspólnie uczestniczyliśmy w kilkusetosobowej manifestacji, która po mszy świętej przeszła ulicami od kościoła Świętej Rodziny na plac Zwycięstwa, gdzie zakończyła się wiecem protestacyjnym.
Zgodnie z Uchwałą Nr VI/27/07 Rady Miasta Piły z dnia 20 lutego 2007 roku, nadano mu, w trakcie uroczystej sesji Rady Miasta 6 marca 2007 r., tytuł Honorowego Obywatela Miasta Piły i wpisano do Księgi Pamiątkowej Miasta. Ksiądz Stanisław wyróżnienia odebrał osobiście z rąk przewodniczącego Rady Miasta Kazimierza Kosmatki.
Nie sposób podać wszystkich dokonań i aktywności kapłana. W artykule podano jedynie podstawowe niektóre fakty niezbędne dla jego charakterystyki ogólnej.Dopełnienie można znaleźć w żywej jeszcze pamięci parafian oraz w bibliografii.
Trudno oczywiście mówić o bezpośrednim wpływie duszpasterza „Solidarności”, ale warto szczególnie z regionalnej perspektywy zauważyć, że jego zasłużony i pracowity biograf, ks.dr hab. Jarosław Wąsowicz został mianowany zaraz po wyborach w 2025r., osobistym kapelanem obecnego Prezydenta RP, Karola Nawrockiego.
Bibliografia:
Źródła:
Styrna Stanisław. Nieformalny kapelan pilskiej „Solidarności” Internet Zlient=firefox-b-dxq=styrna+stanislaw
dostęp 20.01.2026; Archiwum Salezjańskie Inspektorii Pilskiej w Pile, Pismo sekretarza Episkopatu arcybiskupa Bronisława Dąbrowskiego z dnia 4 października 1984r.; Kronika Parafii św. Rodziny w Pile/Stanisław Styrna/, Archiwum Salezjańskiej Inspektorii Pilskiej; Archiwum prywatne autora.
Artykuły i opracowania:
Solidarność Pilska w podziemiu//Jarosław Wąsowicz SDB(red.)//, Piła 2006(s.24, 46-48,50-52, 286-289, 303);
Styrna Stanisław, Internet, Biogramy, Encyklopedia Solidarności//J. Wąsowicz//,encysol.pl/es/encyklopedia/biogram/18901, Styrna-Stanisław.html, dostęp 26.01.2026;
Styrna Stanisław, Internet, pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Styrna, dostęp 27.01. 2026., Ksiądz Stanisław Styrna SDB duszpasterz pilskiej „Solidarności”, zapis wideo wykładu ks. profesora Jarosława Wąsowicza podczas cyklu spotkań organizowanych przez Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną w Pile pt. „Solidarność regionu pilskiego. Biogramy, wspomnienia i pamiątki działaczy z Piły” Internet https://zbioryspołeczne.pl/dokumenty/Pl_2222_001_001_002_004/JarosławWąsowicz, Sławomir Adryan/, dostęp 28.01.2026; Honorowy tytuł dla kapelana/MN/ Tygodnik Pilski nr 10, s. 11., Odszedł ks. Stanisław Styrna/Martin Nowak/Tygodnik Pilski nr 32(373) s.3; Ksiądz Stanisław Styrna SDB(1933-2022). Kapelan pilskiej „Solidarności”, honorowy obywatel Piły/Jarosław Wąsowicz//Kronika Wielkopolski nr 2(188)/2024, s.62-73; Pół wieku pracy Salezjanów w parafii św. Rodziny w Pile 1946-1996/Dorota Fechner//,Piła 1996, s. 11-12, 18-19, 25, 32,45,49).
Opracował Michał Początek
